Liberalisme en ecosysteemdiensten: waarom het nooit goed zal boteren tussen deze twee

In onze wereld lijkt het Liberalisme en het vrije markt principe steeds dominanter te worden. In deze vraag-en-aanbod-balans geldt dat de hoogste bieder de nieuwe eigenaar wordt van het gewenste product. Tegelijkertijd groeit het idee dat overal een prijskaartje aan kan worden gehangen, omdat de vrije markt in staat zou zijn om de beste balans te vinden. Hoe verder dit wordt doorgetrokken, hoe duidelijker het echter ook wordt dat er grenzen zijn van waar je een prijskaartje aan zou kunnen hangen: het beïnvloed de moraal en conflicteert met collectieve goederen. Voor onze planeet is één van de belangrijkste collectieve goederen de diensten die ecosystemen leveren.

Wat is het Liberalisme

Het Liberalisme staat voor vrijheid: zoveel mogelijk vrijheid van het individu zolang hij de vrijheid van anderen maar niet beperkt, vrijheid dus om te doen en laten wat je wil op je privé domein. Tevens streeft het Liberalisme naar een vrije markt waarin de overheid zich terughoudend opstelt. Volgens het Liberalisme is de mens in staat om deze vrijheid op de juiste wijze gebruiken, omdat het Liberalisme, net als het Socialisme uit gaat van de goedheid van de mens, terwijl het Conservatisme ervan uitgaat dat de mens altijd uit is op eigen gewin ten koste van de ander.

Vrijheid (2): Spionage en Privacy

“Spionage werkt verslavend”

Een mooie quote van Thomas Drake in de NRC Next van 26 oktober 2013. Misschien een redelijk onbekende naam, maar hij was de inspiratie voor Edward Snowden om ook klokkenluider te worden. Al in 2005 bracht Drake nieuws naar buiten over wat er zoal binnen de NSA aan de gang was. Hij liet zien dat na de Twin Towers aanval in 2001 mede dankzij de mogelijkheden van moderne communicatie, privacy grondrechten aan de laars werden gelapt onder het mom van “wie niet voor ons is, is tegen ons”. En daarbij gold toen, als je voor ons bent heb je niets de verbergen, dus waarom die je moeilijk, heb je soms toch iets te verbergen? Na Drake heeft Edward Snowden laten zien dat dat motto alleen maar op een groter gebied is toegepast. De vraag wordt daardoor steeds meer, waar ligt de grens waar de overheid zich nog mag begeven? Vroeger gold, de overheid heeft niets te zoeken achter de voordeur. Maar als de burgers steeds meer via internet communiceren en de overheid alle internet verkeer kan afluisteren, wat is privacy dan nog waard? Wat is deze “grens” van de voordeur dan nog waard?

De film “Das Leben der Anderen” laat goed zien hoe ver een overheid kan gaan in een dictatuur zonder rechtstaat en burgerrechten. In de DDR waren de middelen echter nog beperkt. Geïnstalleerde microfoontjes hadden wel een minimum hoeveelheid decibel nodig , en de man die alles zou moeten opschrijven kon kiezen wat hij wel en niet opschreef... Dat is tegenwoordig wel anders. Automatische computer scripts spugen gewoon automatisch een rapport uit met de resultaten en een analyse van alle getapte / gescande communicatie. Camera's zijn overal, zelfs een webcam op een laptop kun je beter aftapen, aldus meneer van Zwieten, landelijk officier van justitie Cybercrime. Natuurlijk onder het mom van hackers, waar de overheid ze tegen moet beschermen. Maar de overheid heeft zelf ook genoeg hackers in dienst, ze leiden ze zelfs op. En wat voor mensen zijn het die bij de AIVD en de MIVD 1.8 miljoen telefoontjes aftappen? Als ze 1,8 miljoen telefoontjes aftappen, wat tappen ze dan nog meer af? Hoeveel webcams op laptops van niets vermoedende burgers staan aan omdat iemand bij de overheid opnames aan het maken is?

Onder het mom van, “ik heb niets te verbergen, dus mij mogen ze checken, jij hebt wel bezwaar, wat heb jij dan te verbergen?” worden mensen die vragen stellen in een hoek geplaatst. Maar de vragen die Snowden en Drake opwerpen zijn zeer terecht.

Want wat is nou die rechtstaat, als privacy niet meer bestaat?
Als je bang en voorzichtig met je mening moet omgaan.
Ach wat is nou die rechtstaat, zeg mij wat is ie waard?
Wanneer iemand die afwijkt voor gek wordt verklaard. *

* Vrij naar "Over de muur" van het Klein Orkest

Vrijheid 1            Vrijheid 3

Micro versus macro schaal

“De wereld is een dorp geworden” zegt men wel eens, je kunt skypen met iedereen, waar ook ter wereld. Het nieuws komt zeer snel naar je toe, het meest aansprekende voorbeeld daarvan, is wel dat velen het tweede vliegtuig op 9 – 11 live de tweede toren van de Twin Towers in hebben zien vliegen. En elke dag komt er weer een nieuwe lading slecht nieuws naar ons toe, die totaal anders is dan het slechte nieuws van gisteren. Tegelijk is de tegenbeweging op gang, er gebeurt zoveel, je wordt zo overspoelt door de hoeveelheid slecht nieuws over onze 6,5 miljard medebewoners van deze planeet, dat we gek worden van de hoeveelheid ellende. We verzuipen erin, we stompen af en trekken ons terug op ons eigen eilandje, ons veilige woninkje, onze eigen buurt, ons eigen sociale netwerk, onze eigen vertrouwde cultuur. (zie bijvoorbeeld het succes van tv-programma’s met aandacht voor de lokale situatie, zoals Hart van Nederland en de Twentse soap “Van Jonge Leu en Oale Groond”). We leven echter wel in een wereld, die zich niet houdt aan deze grenzen. Terugtrekken uit de grote boze wereld, levert alleen maar vervreemding van die wereld op, zeker als de grote boze wereld in een turbulent vaarwater terecht is gekomen, als de cultuur uit die grote boze wereld de cultuur is van onze buurman. En dat levert problemen op. Mensen die zich willen terugtrekken in hun vertrouwde wereldje, worden geconfronteerd met een andere cultuur. Een cultuur met haar eigen normen en waarden, die over het algemeen niet overeen komen met de normen en waarden van de westerling. Lang is dit cultuurverschil genegeerd. Gevolg is alleen wel dat er een generatie is opgegroeid die bijna schizofreen is, ze groeien op in een land waar ze niet thuis horen, en in het land van hun voorouders horen ze ook niet (meer) thuis. Ontheemde vervreemde mensen die geen doel voor ogen hebben gaan dan vreemde dingen doen. Zie bijvoorbeeld het gebeuren met het ambulancepersoneel in Amsterdam (begin september 2008) en met de buschauffeurs in Gouda (eind september 2008). En omdat we al heel lang niet met die vreemde mensen om ons heen hebben gepraat (alleen wel heel veel over), hebben we geen relatie met hun en kunnen we nu niet meer de culturele kloof overbruggen. ... In heel veel discussies komt het probleem van micro en macro schaal terug. Laat ik een aantal voorbeelden noemen

• In de rechter hoek van de christelijke kerken woed een discussie of opwekkingsliederen nu wel of niet gezongen moeten worden. Groep 1 hanteert het argument, direct doen, want ik kan me er zo goed in uiten (micro schaal). Groep 2 hanteert het argument, niet doen, want theologisch heeft dit grote gevolgen (macro schaal). Aangezien deze 2 argumenten totaal geen verband met elkaar hebben, is het erg lastig om elkaar in de discussie te vinden.
• Alle ethische discussies in de politiek lopen tegen hetzelfde probleem aan. De progressievelingen willen het, want dat is hun individueel recht (micro schaal). De christenen/ conservatieven voeren allerlei glijdende schaal argumenten aan, gaan in op de gevolgen die het heeft voor de toekomst (macro schaal). Uiteindelijk kan men elkaar niet vinden en wordt de macro schaal argumentatie groep weggezet als achterhaald, bekrompen, moeilijk doeners, zwartgalligen etc.
• In de politieke arena hanteert Geert Wilders ook heel vaak de micro argumenten. Hij pakt een klein recent voorbeeld en trekt dat 1 op 1 door naar macro schaal; een paar Marokkanen hebben iets gedaan, dus zijn alle Marokkanen criminelen, die allemaal moeten worden terugstuurt naar hun moederland (terwijl velen in Nederland zijn geboren). En de overige politici kijken ernaar en staan met de mond vol tanden. Geert is ongrijpbaar, maar hij scoort er ondertussen wel heel goed mee.

Waarom spreken de “ik vind” argumenten en de ongenuanceerde extrapolatie van Geert zo aan? In onze geïndividualiseerde maatschappij gaat iedereen voor zelf ontplooiing ten koste van alles wat in de weg staat, ik moet mezelf ontplooien, ik moet mezelf ontwikkelen, ik moet succesvol zijn. Dat succes moet ik zo snel mogelijk bereiken, snelle slagen maken, zo snel mogelijk naar de top, en dat moet ik morgen, eigenlijk vandaag al, bereiken. Gelukkig luistert de politiek heel goed naar de burger en doet dit elke dag opnieuw. Als ik vandaag een probleem heb is dat vanavond op het journaal en morgen in de kamer in een spoeddebat. En de politiek denkt, kijk burgers we luisteren echt wel naar je! Lost het echter iets op? NEE Extrapolatie van micro argumenten naar macro schaal heeft namelijk NIETS met de werkelijkheid te maken. In macro-discussies micro argumenten aanvoeren is een heel krachtig middel om mensen aan te spreken, maar heeft weinig te maken met de realiteit op het macro niveau. Want op micro niveau zijn er relatief weinig factoren waar rekening mee gehouden dient te worden, op macro niveau moeten er altijd een afweging worden gemaakt welke factoren het zwaarst wegen. Verder spelen sommige micro processen niet op macro niveau en andersom. Gevolg is dat de kloof met de burger er misschien gedicht lijkt mee te worden, maar als de uitwerking dan lastiger blijkt te zijn dan de simplistische microargumentatie doet vermoeden (zoals eigenlijk altijd het geval is) wordt de kloof uiteindelijk alleen maar groter.