Verbeterde voedselproductie (4b): hoe ziet het wood wide web er eigenlijk uit?

In een eerdere blog is uitgebreid ingegaan op het Wood Wide Web. Het wood wide web bestaat uit de ectomycorrhiza die verbindingen leggen tussen planten (vooral bomen) en tegelijkertijd op zoek gaan naar nutrienten voor de planten waar ze mee zijn verbonden. Het wood wide web blijkt een belangrijke rol te spelen onder de grond: ze leveren nutrienten en water aan de planten/bomen, maar geven ook suikers en signaalstoffen door aan andere planten etc.
Het Wood Wide Web is echter maar een klein deel van het complexe ecosysteem onder onze voeten, zoals onderstaande afbeelding probeert duidelijk te maken.

Source: https://www.nature.com/articles/s41579-022-00695-z.epdf?sharing_token= zKlsAsTuRJHA82XfEse509RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0PkPNkytQPPklIQBUdmp Memo8jymWoU7bOBSbGWnZv91h1NWS322Wz9OvPsPAMUmP0x Zigpb2YiSVG8qub0ehnS9VqZQnR4Yv119iTLOdkTbLxK-Xh6G68XS72XK3fnuAg%3D

Maar inzomend op dat ondergrondse wood wide web (de gele lijnen in bovenstaande afbeelding), dat netwerk verbindt kennelijk bomen met elkaar, hoe ziet dat wood wide web er dan uit? Hoe zijn de verbanden tussen planten? Hoe stromen de stoffen die door het netwerk gaan? Daar gaat deze blog over.
Voor deze blog is dankbaar gebruik gemaakt van de papers die zijn geciteerd in het fascinerende boek Verweven Leven van Merlin Sheldrake - als je meer over het Wood Wide Web wilt lezen, lees dit boek.

Ons voedsel (12d): Vergelijking van veranderingen van samenstelling eten wereldwijd

In de afgelopen 25 jaar is er wereldwijd heel veel geroepen over de verandering van ons voedsel. In meerdere landen zijn onderzoeken hiernaar uitgevoerd. Ze geven aan dat er (n)iets is verandert, maar hoe dit zich tot elkaar verhoudt is nog niet naast elkaar gezet. Daarom een blog waarin zoveel mogelijk onderzoeken naast elkaar zijn gezet.

Een onderzoek naar de verandering van de samenstelling van graan

In 2008 is een studie verschenen die over een zeer lange periode (van 1840 tot 2000) heeft gekeken naar de verandering van de samenstelling van het graan wat in Rothamsted (een proefboerderij in het VK) werd gekweekt. Hiermee is een trend over 160 te bepalen, wat een aantal interessante inzichten heeft gegeven (zie de figuren hieronder):

Ons voedsel (12c): Hoe is ons eten veranderd? Een vergelijking tussen 1971 en 2010

In alle discussies over eten en landbouw laait steeds weer de vraag op, in hoeverre de samenstelling van ons eten is veranderd. In het buitenland zijn verschillende studies verschenen over de verandering van ons eten, in Nederland echter nog maar zeer beperkt. 

Wel wordt in ons land al sinds 1941 de samenstelling van ons eten gepubliceerd door de stichting NEVO. In deze tabellen die met enige regelmaat (niet jaarlijks) worden gepubliceerd, staat een overzicht van hoe ons eten is samengesteld (vetten, calorien, mineralen, vitamines etc). Sinds een aantal jaren is deze stichting onderdeel geworden van het RIVM. De huidige NEVO databases zijn tegenwoordig online te raadplegen. Vergelijking van data tussen de verschillende jaren om de verandering van de samenstelling van ons eten te bepalen behoort hiermee tot de mogelijkheden. Hier wordt naar gehint in een onderzoek van de WUR uit 2007; in dit rapport staat het volgende op bladzijde 16:

"Gegevens van gehalten aan nutriënten in groenten en fruit in Nederland zijn te vinden in de Voedingsmiddelentabellen, welke regelmatig gepubliceerd zijn vanaf 1941. Een ruwe analyse van de Voedingsmiddelentabel van 1955 (Den Hartog, 1955) en die meest recente versie (Voedingscentrum, 2006) laat zien dat voor de vergelijkbare gegevens, K en Fe, er meestal dezelfde getallen gehalten gegeven worden in 2006 als in 1955. Volgens mevrouw Westenbrink van de NEVO zijn de onderliggende gegevens waarop de voedingsmiddelentabellen zijn gebaseerd vanaf ongeveer 1975 digitaal beschikbaar. Dit maakt in principe een vergelijking mogelijk tussen “oude” en nieuwere data. Daarbij tekent ze wel aan dat het aantal gegevens per product vaak beperkt is (bijvoorbeeld één studie in 15 jaar aan een groente). Het achterhalen van de achterliggende informatie (bemonstering, monsterbehandeling, analysemethode) is in principe mogelijk maar dat zou veel werk vergen."

In 2017 is een rapport van het Louis Bolk instituut verschenen, waarin zij in hoofdstuk 3 een overzicht wordt gegeven van wat er in de literatuur bekend is op het vlak van de verandering van ons eten, hierbij worden veel bronnen uit het buitenland opgevoerd. Er wordt hierbij ook een overzicht gegeven van de verandering van 38 groenten tussen 1980 en 2014. Dit is echter een geaccumuleerd overzicht, (welke groenten zijn meegenomen wordt niet aangegeven); de veranderingen per gewas worden niet weergegeven. 

Om meer gevoel te krijgen bij de veranderingen van de groenten en van andere producten (fruit, aardappels, noten en peulvruchten) ben ik in de verschillende NEVO tabellen gedoken,

Verbeterde voedselproductie (14b): de wonderlijke samenwerking tussen plantenwortels en bodemleven

De wereld van de rhizosfeer (de wereld direct om de plantenwortels heen) is een zeer bijzondere. Hier vindt namelijk een uitgebreide symbiose plaats tussen de plantenwortels aan de ene kant en  schimmels, bacterien en ander bodemleven aan de andere kant. Dit wordt tegenwoordig gezien als een van de meest complexe ecosystemen van onze planeet.
In een blog verbeterde voedselproductie 14a heb ik geschreven hoe een aspect van de symbiose tussen wortels en bacterien beschreven: hoe de plantenwortels de bacterien als het ware melken om op die manier de gewenste voedingsstoffen binnen te krijgen.
In deze blog wil ik ingaan op aspecten die hier nauw aan verwant zijn: hoe het bodemleven en de plantenwortels elkaar wederzijds beinvoeden en hoe de plantenwortels bacterien herkennen.

Het bodemleven beinvloed de plantenwortels

Een onderzoek wat in februari 2020 is gepubliceerd (artikel, nieuwsbericht 1, nieuwsbericht 2) is beschreven hoe bacterien in de bodem de plantenwortels zodanig beinvloeden dat ze de chemische samenstelling van de uitgescheiden metabolieten veranderen.

Verbeterde voedselproductie (16): zintuigen en geheugen van planten

Mensen hebben hersenen en kunnen dingen onthouden. Dieren hebben ook hersenen en kunnen dingen onthouden en kunnen ook getraind worden. Maar planten? Hebben die zintuigen en een geheugen, wat zelfs getraind kan worden?

Een overvloed aan resultaten uit experimenten

Lange termijn geheugen

De plant Mimosa pudica (kruidje roer me niet) kan worden getraind en is in staat om het getrainde na meer dan een maand nog te weten: de plant vouwt zijn bladeren op als hij wordt aangeraakt. In het onderzoek lieten ze de plant 60 maal per dag vallen. In het begin sloot de plant wel zijn bladeren, op het einde deed de plant dit niet meer.
Bij herhaling van dit experiment 3 dagen, 6 dagen en een maand laten bleek de plant nog steeds niet de bladeren te sluiten. Gewoon aanraken resulteerde te allen tijde in het opvouwen van de bladeren. Dit betekent dat de plant een lange termijn geheugen heeft, bij dieren geld dat meer dan 24 uur onthouden al lange termijn geheugen is. Deze plant liet dus een fenomenaal geheugen zien (nieuwsbron en artikel).